Jan Słomka
Pamiętniki włościanina
od pańszczyzny do dni dzisiejszych
Tekst, z zachowaniem oryginalnej pisowni i interpunkcji, według:
Słomka Jan, Pamiętniki włościanina, wyd.II Kraków, bez roku wyd. [1929], Towarzystwo Szkoły Ludowej
Słomka Jan, Pamiętniki włościanina, wyd.II Kraków, bez roku wyd. [1929], Towarzystwo Szkoły Ludowej
Przedmowa autora do II wydania „Pamiętników”
ROZDZIAŁ I
Wieś rodzinna ·
Przesiedlanie się chłopów z Królestwa Polskiego do Galicji ·
Wspomnienia z r.1846 ·
Śmierć ojca ·
Szkółka w Dzikowie ·
Lata wyrostka ·
Uwolnienie od wojska i ożenek ·
Początek gospodarki ·
Powstanie w r.1863
ROZDZIAŁ II
Dzików za pańszczyzny ·
Wygląd wsi w czasie popańszczyźnianym ·
Domy mieszkalne ·
Sprzęty domowe i naczynia kuchenne ·
Pierwszy zegar ·
Pościel ·
Opał ·
Oświetlenie ·
Ubiór ·
Włosy ·
Pranie ·
Pożywienie ·
Studnie
ROZDZIAŁ III
Uprawa gruntu ·
Wartość gruntu ·
Narzędzia rolnicze ·
Nasiona i kolejne następstwo płodów ·
Ogrodnictwo i warzywnictwo ·
Kwiaty w oknach i ogródkach ·
Pszczelnictwo ·
Pastwisko ·
Hodowla i ceny koni, krów, trzody i drobiu ·
Głody za pańszczyzny i niedostatek chleba w czasie popańszczyźnianym ·
Drogi ·
Wylewy ·
Pożary ·
Klimat dawniejszy
ROZDZIAŁ IV
Służba dworska i najemnicy dzienni ·
Flisactwo ·
Bandosy ·
Przemytnictwo ·
Furmanienie ·
Rzemiosła i przemysł domowy:
tkactwo,
sukiennictwo,
krawiectwo
i kuśnierstwo,
szewstwo
i rymarstwo,
wyrób kapeluszy słomkowych,
kowalstwo
i kołodziejstwo,
bednarstwo,
koszykarstwo,
garncarstwo
i strycharstwo,
młynarstwo,
olejarnie,
garbarnie,
maziarnie,
miśkarze,
druciarze,
uwagi o rzemiosłach i przemyśle domowym
ROZDZIAŁ V
Handel na wsi ·
Jarmarczenie ·
Handel miastowy ·
Początki handlu chłopskiego ·
Obrót pieniężny ·
Lichwa ·
Upadek gospodarstw chłopskich ·
Upadek mieszczan ·
Upadek dworów ·
Żydzi
ROZDZIAŁ VI
Dawniejsze życie towarzyskie wśród chłopów ·
Schadzki sąsiedzkie ·
Zabawy niedzielne ·
Wesela:
swaty,
spraszanie na wesela,
rózgowiny,
orszak ślubny,
w karczmie i na gospodzie,
zwyczaje i obrzędy weselne ·
Muzyka ·
Chrzciny ·
Przezwiska ·
Figle i zakłady ·
Pijaństwo na zabawach i przy różnych okolicznościach ·
Misje przeciw pijaństwu
ROZDZIAŁ VII
Wychowanie dzieci ·
Dzieci na pastwisku ·
Zahartowanie i siła dawniejszych ludzi ·
Choroby:
kołtun,
ograszka,
utrącenie,
cholera,
wszy ·
Brak przepisów zdrowotnych ·
Pierwszy szpital ·
Leczenie ·
Skon ·
Pogrzeb ·
Wiara w strachy, czary, zabobony, gusła ·
Praktyki religijne ·
Odpusty ·
Moralność
ROZDZIAŁ VIII
Gromada ·
Wójt ·
Władza wójta ·
Pobór rekrutów ·
Służba wojskowa ·
Deputowani i sprawy serwitutowe ·
Mandatariusze ·
Urzędy państwowe ·
Zmiany od roku 1867 ·
Gmina po roku 1867 ·
Stosunek do dworu ·
Stan oświaty w czasie pańszczyźnianym ·
Szkoły w Tarnobrzegu ·
Życie polityczne, pierwszy ruch wyborczy ·
Opowiadania z przeszłości i uświadomienie narodowe
ROZDZIAŁ IX
Dalszy bieg życia ·
Dokupowanie gruntu ·
Pożyczki ·
Cegielnia ·
Wapniarnia i walka konkurencyjna ·
Kółko rolnicze ·
Podatki ·
Podróże do Krakowa, na Ruś, do Królestwa Polskiego i inne ·
Kształcenie dzieci ·
Jak doszedłem do majątku i znaczenia między ludźmi
ROZDZIAŁ X
Udział w życiu obywatelskiem ·
Dorobek gminny od r. 1867 ·
Kasa oszczędności i pożyczek w Tarnobrzegu ·
Towarzystwo przemysłowo-handlowe „Bazar” ·
Inne towarzystwa i instytucje w Tarnobrzegu ·
Pomnik Bartosza Głowackiego ·
Koronacja obrazu Najśw. Marji Panny Dzikowskiej ·
Dar narodowy dla poety Ferdynanda Kurasia ·
Wspomnienia o ludziach
ROZDZIAŁ XI
Wybuch wojny światowej ·
Pochód wojsk austrjackich na Lublin ·
Bitwy, cofanie się Austrjaków, wkroczenie Rosjan do Tarnobrzega ·
Powrót Austrjaków i zachowanie się ich ·
Wielkie zniszczenie po trzech miesiącach wojny ·
Z mego pobytu w Wiedniu: podróż, wspomnienia i spostrzeżenia z Wiednia, powrót do domu ·
Tarnobrzeg i okolice po roku wojny ·
Ratowanie ludności dotkniętej klęskami wojennymi ·
Dalsze wypadki wojenne i sprawy polskie ·
Upadek Rosji, pogrom państw centralnych i powstanie niepodległej Polski
ROZDZIAŁ XII
Upadek rządów austrjackich w Tarnobrzegu ·
Wiec 6 listopada 1918 roku, „republika tarnobrzeska” ·
Rozbrajanie posterunków żandarmerji ·
Obalanie urzędów gminnych ·
Napady na dwory i żydów ·
Udaremniona odsiecz Lwowa ·
Pierwsze wybory sejmowe ·
Ruch bolszewicki ·
Uspokojenie ludności ·
Wojna w roku 1920 ·
Urzędy w Niepodległej Polsce ·
Pieniądz i ceny towarów ·
Stosunki gospodarcze: rolnictwo, przemysł, handel kasy oszczędności i pożyczek ·
Życie gminne ·
Życie społeczne i polityczne ·
Szkolnictwo ·
Kościół ·
Rok 1927: świętokradztwo, pożar Zamku w Dzikowie ·
Krzyż Zasługi
ROZDZIAŁ XIII
Teraźniejszość a niedawna przeszłość ·
Przyczyny postępu: zniesienie pańszczyzny, zaprowadzenie hipoteki, autonomja krajowa, regulacja rzek, lepsze narzędzia rolnicze, ulepszona komunikacja, parcelacja, wychodźtwo zarobkowe, oświata, towarzystwa, trzeźwość, nieubłagana konieczność ·
Jak się postęp odbywał ·
Zmiany w stroju i zabawach ·
Zmiany spowodowane przez wojnę światową i powstanie Państwa Polskiego ·
Co było w przeszłości dobre ·
Co dotychczas ludowi najbardziej szkodzi ·
Co jest największym skarbem człowieka ·
Zakończenie
PRZYPISY
Z przeszłości Dzikowa i Tarnobrzega
Bitwa pod Komorowem
DO ROZDZIAŁU VIII